جوایز نوبل شیمی

Year	Laureate	Country	Research
1901	Jacobus H. van't Hoff	Netherlands	Discovered laws of chemical dynamics and osmotic pressure in solutions
1902	Hermann Emil Fischer	Germany	Synthetic studies of sugar and purine groups
1903	Svante A. Arrhenius	Sweden	Theory of electrolytic dissociation
1904	Sir William Ramsay	Great Britain	Discovered the noble gases
1905	Adolf von Baeyer	Germany	Organic dyes and hydroaromatic compounds
1906	Henri Moissan	France	Studied and isolated the element fluorine
1907	Eduard Buchner	Germany	Biochemical studies, discovered fermentation without cells
1908	Sir Ernest Rutherford	Great Britain	Decay of the elements, chemistry of radioactive substances
1909	Wilhelm Ostwald	Germany	Catalysis, chemical equilibria, and reaction rates
1910	Otto Wallach	Germany	Alicyclic compounds
1911	Marie Curie	Poland-France	Discovered radium and polonium
1912	Victor Grignard Paul Sabatier	France France	Grignard's reagent Hydrogenation of organic compounds in the presence of finely divided metals
1913	Alfred Werner	Switzerland	Bonding relations of atoms in molecules (inorganic chemistry)
1914	Theodore W. Richards	United States	Determined atomic weights
1915	Richard M. Willstätter	Germany	Investigated plant pigments, particularly chlorophyll
1916			The prize money was allocated to the Special Fund of this prize section
1917			The prize money was allocated to the Special Fund of this prize section
1918	Fritz Haber	Germany	Synthesized ammonia from its elements
1919			The prize money was allocated to the Special Fund of this prize section
1920	Walther H. Nernst	Germany	Studies on thermodynamics
1921	Frederick Soddy	Great Britain	Chemistry of radioactive substances, occurrence and nature of the isotopes
1922	Francis W. Aston	Great Britain	Discovered several isotopes, mass spectrograph
1923	Fritz Pregl	Austria	Microanalysis of organic compounds
1924			The prize money was allocated to the Special Fund of this prize section
1925	Richard A. Zsigmondy	Germany, Austria	Colloid chemistry (ultramicroscope)
1926	Theodor Svedberg	Sweden	Disperse systems (ultracentrifuge)
1927	Heinrich O. Wieland	Germany	Constitution of bile acids
1928	Adolf O. R. Windaus	Germany	Study of sterols and their relation with vitamins (vitamin D)
1929	Sir Arthur Harden Hans von Euler-Chelpin	Great Britain Sweden, Germany	Studied fermentation of sugars and enzymes
1930	Hans Fischer	Germany	Studied blood and plant pigments, synthesized hemin
1931	Friedrich Bergius Karl Bosch	Germany Germany	Developed chemical high-pressure processes
1932	Irving Langmuir	United States	Surface chemistry
1933			The prize money was with 1/3 allocated to the Main Fund and with 2/3 to the Special Fund of this prize section.
1934	Harold C. Urey	United States	Discovery of heavy hydrogen (deuterium)
1935	Jean Frédéric Joliot Iréne Joliot-Curie	France France	Syntheses of new radioactive elements (artificial radioactivity)
1936	Peter J. W. Debye	Netherlands, Germany	Studied dipole moments and the diffraction of X rays and electron beams by gases
1937	Walter N. Haworth Paul Karrer	Great Britain Switzerland	Studied carbohydrates and vitamin C Studied carotenoids and flavins and vitamins A and B2
1938	Richard Kuhn	Germany	Studied carotenoids and vitamins
1939	Adolf F. J. Butenandt Leopold Ruzicka	Germany Switzerland	Studies on sexual hormones Studied polymethylenes and higher terpenes
1940			The prize money was with 1/3 allocated to the Main Fund and with 2/3 to the Special Fund of this prize section
1941			The prize money was with 1/3 allocated to the Main Fund and with 2/3 to the Special Fund of this prize section.
1942			The prize money was with 1/3 allocated to the Main Fund and with 2/3 to the Special Fund of this prize section.
1943	Georg de Hevesy	Hungary	Application of isotopes as indicators in the investigation of chemical processes
1944	Otto Hahn	Germany	Discovered nuclear fission of atoms
1945	Artturi I. Virtanen	Finland	Discoveries in the area of agricultural and food chemistry, method of preservation of fodder
1946	James B. Sumner John H. Northrop Wendell M. Stanley	United States United States United States	Prepared enzymes and virus proteins in pure form Crystallizability of enzymes
1947	Sir Robert Robinson	Great Britain	Studied alkaloids
1948	Arne W. K. Tiselius	Sweden	Analysis using electrophoresis and adsorption, discoveries concerning serum proteins
1949	William F. Giauque	United States	Contributions to chemical thermodynamics, properties at extremely low temperatures (adiabatic demagnetization)
1950	Kurt Alder Otto P. H. Diels	Germany Germany	Developed diene synthesis
1951	Edwin M. McMillan Glenn T. Seaborg	United States United States	Discoveries in the chemistry of transuranium elements
1952	Archer J. P. Martin Richard L. M. Synge	Great Britain Great Britain	Invented distribution chromatography
1953	Hermann Staudinger	Germany	Discoveries in the area of macromolecular chemistry
1954	Linus C. Pauling	United States	Studied the nature of the chemical bond (molecular structure of proteins)
1955	Vincent du Vigneaud	United States	Synthesized a polypeptide hormone
1956	Sir Cyril N. Hinshelwood Nikolai N. Semenov	Great Britain Soviet Union	Mechanisms of chemical reactions
1957	Sir Alexander R. Todd	Great Britain	Studied nucleotides and their coenzymes
1958	Frederick Sanger	Great Britain	Structure of proteins, especially insulin
1959	Jaroslav Heyrovsky	Czech Republic	Polarography
1960	Willard F. Libby	United States	Application of carbon 14 for age determinations (radiocarbon dating)
1961	Melvin Calvin	United States	Studied the assimilation of carbonic acid by plants (photosynthesis)
1962	John C. Kendrew Max F. Perutz	Great Britain Great Britain, Austria	Studied the structures of globulin proteins
1963	Giulio Natta Karl Ziegler	Italy Germany	Chemistry and technology of high polymers
1964	Dorothy Crowfoot-Hodgkin	Great Britain	Structure determination of biologically important substances by means of X rays
1965	Robert B. Woodward	United States	Syntheses of natural products
1966	Robert S. Mulliken	United States	Studied chemical bonds and the electron structure of molecules using the orbital method
1967	Manfred Eigen Ronald G. W. Norrish George Porter	Germany Great Britain Great Britain	Investigated extremely fast chemical reactions
1968	Lars Onsager	United States, Norway	Studied the thermodynamics of irreversible processes
1969	Derek H. R. Barton Odd Hassel	Great Britain Norway	Development of the concept of conformation
1970	Luis F. Leloir	Argentina	Discovery of sugar nucleotides and their role in the biosynthesis of carbohydrates
1971	Gerhard Herzberg	Canada	Electron structure and geometry of molecules, particularly of free radicals (molecular spectroscopy)
1972	Christian B. Anfinsen Stanford Moore William H. Stein	United States United States United States	Studied ribonuclease (Anfinsen) Studied the active center of ribonuclease (Moore & Stein)
1973	Ernst Otto Fischer Geoffrey Wilkinson	Germany Great Britain	Chemistry of metal-organic sandwich compounds
1974	Paul J. Flory	United States	Physical chemistry of macromolecules
1975	Sir John Cornforth Vladimir Prelog	Australia - Great Britain Yugoslavia - Switzerland	Stereochemistry of enzyme catalysis reactions Studied the stereochemistry of organic molecules and reactions
1976	William N. Lipscomb	United States	Structure of boranes
1977	Ilya Prigogine	Belgium	Contributions to the thermodynamics of irreversible processes, particularly to the theory of dissipative structures
1978	Peter Mitchell	Great Britain	Studied biological energy transfer, development of the chemiosmotic theory
1979	Herbert C. Brown George Wittig	United States Germany	Development of (organic) boron and phosphorous compounds
1980	Paul Berg Walter Gilbert Frederick Sanger	United States United States Great Britain	Studied the biochemistry of nucleic acids, particularly hybrid DNA (technology of gene surgery) (Berg) Determined base sequences in nucleic acids (Gilbert & Sanger)
1981	Kenichi Fukui Roald Hoffmann	Japan United States	Theories on the progress of chemical reactions (frontier orbital theory)
1982	Aaron Klug	South Africa	Developed crystallographic methods for the elucidation of biologically important nucleic acid protein complexes
1983	Henry Taube	Canada	Reaction mechanisms of electron transfer, especially with metal complexes
1984	Robert Bruce Merrifield	United States	Method for the preparation of peptides and proteins
1985	Herbert A. Hauptman Jerome Karle	United States United States	Developed direct methods for the determination of crystal structures
1986	Dudley Herschbach Yuan T. Lee John C. Polanyi	United States United States Canada	Dynamics of chemical elementary processes
1987	Donald J. Cram Charles J. Pedersen Jean-Marie Lehn	United States United States France	Development of molecules with structurally specific interaction of high selectivity
1988	Johann Deisenhofer Robert Huber Hartmut Michel	Germany Germany Germany	Determined the three-dimensional structure of a photosynthetic reaction center
1989	Thomas R. Cech Sidney Altman	United States United States	Discovered the catalytic properties of ribonucleic acid (RNA)
1990	Elias James Corey	United States	Developed novel methods for the synthesis of complex natural compounds (retrosynthetic analysis)
1991	Richard R. Ernst	Switzerland	Developed high resolution nuclear magnetic resonance spectroscopy (NMR)
1992	Rudolph A. Marcus	Canada - United States	Theories of electron transfer
1993	Kary B. Mullis Michael Smith	United States Great Britain - Canada	Invention of the polymerase chain reaction (PCR) Development of site specific mutagenesis
1994	George A. Olah	United States	Carbocations
1995	Paul Crutzen Mario Molina F. Sherwood Rowland	Netherlands Mexico - United States United States	Work in atmospheric chemistry, particularly concerning the formation and decomposition of ozone
1996	Harold W. Kroto Robert F. Curl, Jr. Richard E. Smalley	Great Britain United States United States	Discovered fullerenes
1997	Paul D. Boyer John E. Walker Jens C. Skou	United States Great Britain Denmark	Elucidated the enzymatic mechanism underlying the synthesis of adenosine triphosphate (ATP) first discovery of an ion-transporting enzyme, Na^+, K^+-ATPase
1998	Walter Kohn John A. Pople	United States Great Britain	Development of the density-functional theory (Kohn) Development of computational methods in quantum chemistry (GAUSSIAN computer programs) (Pope)
1999	Ahmed H. Zewail	Egypt - United States	Studied the transition states of chemical reactions using femtosecond spectroscopy
2000	Alan J. Heeger Alan G. MacDiarmid Hideki Shirakawa	United States United States Japan	Discovered and developed conductive polymers
2001	William S. Knowles Ryoji Noyori K. Barry Sharpless	United States Japan United States	Work on chirally catalysed hydrogenation reactions (Knowles & Noyori) Work on chirally catalysed oxidation reactions (Sharpless)
2002	John B. Fenn Koichi Tanaka Kurt Wüthrich	United States Japan Switzerland	Developed soft desorption ionisation methods for mass spectrometric analyses of biological macromolecules (Fenn & Tanaka) Developed nuclear magnetic resonance spectroscopy for determining the three-dimensional structure of biological macromolecules in solution (Wüthrich)
2003	Peter Agre Roderick MacKinnon	United States United States	Discovered water channels for transport of water in cell membranes Performed structural and mechanistic studies of ion channels in cells
2004	Aaron Ciechanover Avram Hershko Irwin Rose	Israel Israel United States	Discovered and elucidated the process of ubiquitin-mediated protein degradation
2005	Yves Chauvin Robert H. Grubbs Richard R. Schrock	France United States United States	Developed the metathesis method of organic synthesis, allowing for advances in 'green' chemistry
2006	Roger D. Kornberg	United States	"for his studies of the molecular basis of eukaryotic transcription"

فردریک ژولیو کوری (زادروز: 1279 ه.ش/ 19 مارس 1900م.-درگذشت 1337 ه.ش./1958 م.) فیزیک‌دان و شیمی‌دان برجستهٔ فرانسوی که در سال 1935 به اتفاق همسرش ایرن ژولیو کوری موفق به دریافت جایزهٔ نوبل شیمی شد. او پسر هانری ژولیو، از انقلابیون کمون پاریس بود.

 

سر هنری کاوندیش شیمیدان و فیزیک‌دان انگلیسی در ۱۰ اکتبر ۱۷۳۱ به دنیا آمد. وی شخصی ثروتمند و بسیار خجالتی بود و بیشتر زندگی اش را در تنهایی می‌گذراند. وی حتی صاحب یک بانک مشترک با ارتش بود. وی با الکتریسیته کار می کرد که به تدریج وی را به کشف هیدروژن در سال ۱۷۶۶ راهنمایی ساخت.

در بین تحقیقات وی، کشف ترکیب آب در سال ۱۷۸۴ و چگالی زمین در سال ۱۷۸۹ دیده می‌شود.

آزمایشگاه کاوندیش در دانشگاه کمبریج به نام او است.

 

سرگی میخائیلوویچ پروکودین گورسکی  (۱۸۶۳ - ۱۹۴۴) شیمیدانی روس بود که زندگی حرفه‌ای خود را وقف پیش‌برد عکس‌برداری کرد.

او با استفاده از فن‌آوری خاصی سه نگاره از موضوع با پرتوهای مختلف رنگی می‌گرفت. نتیجه کار وقتی توسط دستگاه نورافکن نمایش داده می‌شد به صورت رنگی دیده می‌شد.

وی از ۱۹۰۵ پروژه‌ای را برای تصویربرداری رنگی از سراسر امپراتوری روسیه طراحی و پیاده کرد.

               شیمیدان سوئدی «سوانت آرنیوس» (svante arrhenius) که در فاصله سالهای ۱۸۵۹ تا ۱۹۲۷ می‌‌زیسته است.

بسیاری از ایده‌های اولیه درباره تفکیک یونی در محلولها را فرمولبندی کرد. در وهله نخست، عقاید وی پذیرفته نشد. در واقع وی پایینترین نمره ممکن را در امتحان Ph.D دریافت کرد. در ۱۹۰۳ ،«آرنیوس» به دلیل عقاید انقلابی‌اش، جایزه نوبل را در شیمی برد. وی یکی از نخستین دانشمندانی است که وجود رابطه‌ای را در بین مقدار کربن دی اکسید موجود در اتمسفر و دمای کره زمین پیشنهاد کرد. پدیده‌ای که امروز به نام «اثر گلخانه ای» شناخته شده است.

هوفمان ، آگوست ويلهلم فون(1892-1818م )

شيميدان آلماني بود . وي نخست در رشته فلسفه و حقوق به تحصيل پرداخت اما پس از مدتي ، تحت تأثير گفتار ليبيگ قرار گرفت و به شيمي روي آورد و در اين رشته به تحصيل پرداخت.

در سال 1846 روش كلي تهيه آمينها را ارائه داد . در سال1864 دي فنيل آمين و در سال 1867 الدهيد فرميك يا متانال به فرمول HCHO))  را كشف كرد . در خواص اتيل الكل و فسفينها پژوهش كرد . پژوهشهاي او بيشتر در زمينه تركيبهاي آلي بود. روش تجزيه در شيمي آلي را بهبود بخشيد و وسايل آزمايشگاهي جديدي نوآوري كرد .

وي روش تهيه رنگهاي صنعتي را گسترش داد و رنگ هاي جديدي ساخت . از رنگ هاي وي تحت عنوان كلي رنگ هاي ‹‹بنفش هوفمان›› ياد مي كنند.

 

 

شیمی ومحیط زیست

افزایش بی آبی در جهان

• با وجود اینکه آب شیرین منبعی تجدید شدنی است، در عین حال منبعی است محدود. در هر مکان مفروض ، چرخه آب در هر سال تنها مقدار محدودی آب فراهم می‌کند. این موضوع به آن معنی است که چندان که جمعیت رشد می‌کند، مقدار عرضه آب به ازای هر نفر ، که شاخص مهمی از میزان عرضه آب است، کاهش می‌یابد. یکی از آشکارترین نشانه‌های کمبود آب ، افزایش تعداد کشورهایی است که در آنها جمعیت از حدی که بتواند آب مورد نیاز خود را به راحتی فراهم سازد، فراتر رفته است. از میان 14 کشور خاورمیانه 9 تای آنها کم آب هستند و به این جهت این ناحیه متمرکزترین منطقه کم آب جهان است.
  
  

• یکی از چشمگیرترین مشکلات در مورد آب ، مساله پایین رفتن سطح سفره‌های آب است. این مشکل هنگامی حادث می‌شود که آب منابع زیرزمینی سریع‌تر از آن که طبیعت بتواند آن را بازسازی کند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از نگران کننده ترین موارد مصرف ناپایدار آب زیرزمینی استفاده از سفره‌های آب فسیلی است. آبخوانهای فسیلی ، مخازنی زیرزمینی هستند که آب آنها طی صدها یا هزاران سال جمع شده است و امروزه ریزش باران ، آب آنها را بازسازی نمی‌کند، این مخازن مانند مخازن نفتی ، تجدید نشدنی هستند.
  
  
• در بعضی موارد ، مشکل آب مستقیما از سوء مدیریت و تخریب زمین ، نشات می‌گیرد. وقتی باران به زمین می‌رسد، یا بلافاصله به داخل رودخانه‌ها سرازیر شده و به طرف دریا ، جریان می‌یابد، یا به زمین فرو رفته و موجب تقویت رطوبت خاک و ذخایر آب زیرزمینی می‌شود و یا از طریق تبخیر یا تعرق گیاهان از نو به جو زمین برمی‌گردد. تخریب زمین ، خواه بر اثر جنگل زدایی باشد، یا چرای بیش از حد دامها و یا توسعه شهرنشینی ، نسبت آبی را که در هر یک از سه مسیر فوق می‌رود، تغییر می‌دهد. با کاهش پوشش گیاهی ، خاک قدرت جذب و نگهداری آب را از دست می‌دهد و نتیجه آن کم شدن مخازن آب زیرزمینی ، افت سفره‌های آب ، افزایش سیل و خشکسالی می‌باشد و باید در مورد اینها فکری کرد.

شیمیدانان نامی جهان

 

ارنست رادرفورد یک فیزیکدان هسته‌ای اهل نیوزلند بود.

او در تاریخ ۳۰ ماه اوت سال ۱۸۷۱ در حومه برایت‌واتر شهر نلسون واقع ساحل شمالی جزیره جنوبی نیوزلند به دنیا آمد. او چهارمین فرزند از دوازده فرزند جیمز و مارتا رادرفورد نیوزیلندی‌های نسل اول بود که از کودکی از اسکاتلند به زلاند نو آورده شده بودند. خانواده رادرفورد در یک خانواده پر جمعیت دوازده بچه‌ای بود که اعضای آن همه در انجام کارهای روزمره خانواده مشارکت می‌کردند اهل خانه همه افرادی جدی کلیسا رو، خوشحال و با فرهنگ بودند. علاقه مندی رادرفورد به علوم در مرحله زودی بروز کرد. او ده ساله بود که کتاب پرطرفداری بنام خواندنی‌های اولیه در فیزیک تالیف معلمی بنام بالفور استوارت به دست آورد. کتاب استوارت مشابه کتابهای خود آموز فیزیک اموزی بود که در آنها نحوه به نمایش درآوردن اصول پایه فیزیک یا استفاده از اشیای ساده موجود در خانه مانند سکه، شمع، سنگ وزنه و وسایل آشپزخانه به خواننده یاد داده می‌شود. رادرفورد جوان سخت شیفته آن کتاب شده بود نخستین بورس از بورسهای تحصیلی متعدد زندگی خود را در سال ۱۸۸۷ که ۱۶ ساله بود به دست آورد.

بورس تحصیلی دومی وی را قادر به ثبت نام در دانشکده کنتربوری شهر کرایست‌چرچ کرد که مؤسسه‌ای بود که در سال پیش از تولد خود او بوجود آمده بود. وی رشته‌های تحصیلی اصلی خود را فیزیک و ریاضیات انتخاب کرد که از بخت مساعد در هر دوی آنها معلمان خوبی هم داشت. رادرفورد در پایان دوره آموزشی سه ساله خود درجه کارشناسی ریاضی و فیزیک – ریاضی و (بطور کلی) علوم فیزیکی به پایان رسانید. نکته قابل ذکر در رابطه با زندگی خصوصی وی در ایام اقامت در کریستچرچ اینکه وی در آنجا با ماری نیوتن دختر صاحبخانه خود آشنا و پیبند عشق او شد. رادرفورد در پی انتشار دو مقاله مهم در باره فعالیت تشعشعی مواد در سال ۱۸۹۵ بر خلاف دوم شدن در گزینش جایزه مهمی به شکل یک بورس تحصیلی دریافت کرد مقررات اعطای جایزه حق انتخاب مؤسسه آموزشی را به خود برنده جایزه می‌داد که رادرفورد آزمایشگاه کاوندیش دانشگاه کمبریج به مدیریت جی .جی تامسون(صاحب نظر پیشتاز جهان در زمینه الکترومغناطیس) را برگزید در آن سال ویلهلم کنراد رونتگن فیزیکدان آلمانی موفق به کشف اشعه ایکس شد کشف مهم دیگری که منجر به شروع کار اصلی رادرفورد شد.

کشف هانری بکرل فرانسوی در سال ۱۸۹۸ بود. رادرفورد در سال ۱۸۹۵ به آزمایشگاه کاوندیش دانشگاه کمبریج آمد تا در آنجا تحت مدیریت جی.جی امسون مشغول به کار شود تامسون که استاد فیزیک تجربی بود رادرفورد را فعالانه در آزمایشگاه به کار گرفت رادرفورد در اوایل کار تحقیقاتی خود با انجام آزمایشی که فکر آن از خود وی بود دو تابش رادیواکتیوی ناهمانند شناسایی کرد او پی برد که بخشی از تابش با برگه‌ای به ضخامت یک پانصدم سانتی متر قابل ایستادن بود اما برای متوقف کردن بخش دیگر برگه‌های بس ضخیم تری لازم بود او اولین اشعه‌ای را که تابشی با بار الکتریکی مثبت و یونیده کننده‌ای قوی بود و به سهولت در مواد جذب می‌شد اشعه آلفا نام داد. اشعه دوم را که تابشی بار الکتریکی منفی بود و تشعشع کمتری ایجاد می‌کرد اما قابلیت نفوذ آن در مواد زیاد بود اشعه بتا نامید. تابش نوع سومی که شبیه پرتوهای ایکس بود در سال ۱۹۰۰ به‌وسیله پل اوریچ ویلارد(فیزیکدان فرانسوی) کشف شد این پرتو نافذترین تابش را داشت. طول موج آن بسیار کوتاه و بسامد آن فوق العاده زیاد بود تابش جدید، پرتو گاما نام گرفت. رادرفورد و همکارانش کشف کردند که فعالیت تشعشعی طبیعی مشهود در اورانیوم: فرآیند خروج ذره آلفا از هسته اتم اورانیوم بصورت یک هسته اتم هلیم و بر جای ماندن اتمی سبکتر از اتم اورانیوم در اورانیوم به ازاء هر خروج ذره آلفا از آن است از کشف آنها نتیجه گیری شد که رادیوم تنها عنصر از شرته عناصر حاصل از فعالیت تشعشعی اورانیوم است.

رادرفورد در سال ۱۹۰۳ به عضویت انجمن سلطنتی لندن در آمد و در سال ۱۹۰۴ نخستین کتاب خود به نام فعالیت تشعشعی را که امروزه از کتب کلاسیک نوشته شده در آن زمینه شناخته می‌شود، منتشر کرد شهرت رو به افزون رادرفورد در جوامع علمی سبب شد که از طرف دانشگاه‌ها تصدی کرسی‌های زیادی به وی پیشنهاد شود او در سال ۱۹۰۷ به انگلستان بازگشت تا تصدی مقام مذکور را در دانشگاه منچستر به عهده بگیرد رادرفورد در دانشگاه منچستر رهبر گروهی شد که به سرعت دست به کار تدوین نظریه‌های تازه در باره ساختار اتم شد آن دوره پر ثمرترین دوره زندگی دانشگاهی او بود رادرفورد به پاس کوششهای علمی خود در دانشگاه منچستر نشانها و جوایز زیادی دریافت کرد که دریافت جایزه نوبل سال ۱۹۰۷ در شیمی نقطه اوج آن بود این نشان افتخار را البته برای کارهایی که در کانادا در زمینه فعالیت تشعشعی عناصر کرده بود به او دادند بزرگ‌ترین دستاورد رادرفورد در دانشگاه منچستر کشف ساختار هسته اتم بود پیش از رادرفورد اتم به گفته خود او یک موجود نازنین سخت و قرمز و یا به حسب سلیقه خاکستری بود اما اینک یک منظومه شمسی بسیار ریز متشکل از ذرات بی شمار بود که مظنون به نهفته داشتن اسرار ناگشوده متعدد دیگر در سینه هم بود.

رادرفورد در سال ۱۹۳۷ در اثر یک فتق محتقن(گونه‌ای تورم ناشی از انسداد اعضای درونی) در گذشت او در آن هنگام ۶۶ ساله و هنوز سرزنده و قوی بود سهم رادرفورد در شکل گیری درک کنونی ما از ماهیت ماده از هر کس دیگری بیشتر است او اشکارا بزرگ‌ترین فیزیکدان آزمایشگری به بزرگی او نیامده بود دهها انجمن علمی و دانشگاه به او عضویت و درجات دانشگاهی افتخاری دادند او را پدر انرژی هسته‌ای نامیده اند.

شیمیدانان نامی جهان

آنتوان لوران لاووازیه در ۲۶ اوت ۱۷۴۳ در پاریس از پدر و مادری ثروتمند و مرفه زاده شد او زیر نظر استادانی قابل نجوم و گیاه‌شناسی و شیمی و زمین‌شناسی را به خوبی فرا گرفت. پس از اتمام دوره حقوق بار دیگر به علوم گرایید و ۳ سال بعد در آن هنگام که جوانی ۲۵ ساله بود به عضویت فرهنگستان سلطنتی علوم برگزیده شد.

لاووازیه که بنیانگذار شیمی نوین محسوب می‌شود، تجربه و سنجش توأم با نتیجه‌گیری صحیح را پایه و اساس این علم قرار داد. وی نخستین کسی بود که ترازو را جهت سنجش و تحقیق در فعل و انفعالات شیمیایی در آزمایشگاه وارد عمل کرد.

قبل از او دانشمندان شیمی در مورد سوختن، عقیده داشتند که هر جسم سوختنی دارای ماده‌ای است نامرئی به نام «فلوژیستن» و چون جسم مشتعل شود این ماده از آن خارج می‌شود. هر چه جسم بیشتر قابل اشتعال باشد مقدار بیشتری از این ماده در بردارد و شعله همان فلوژیستن است که از جسم متصاعد می‌گردد. به موجب این نظریه قدما معتقد بودند که وقتی جسمی در هوا می‌سوزد سبک‌تر می‌شود زیرا ماده فلوژیستن آن خارج می‌گردد. این نظریه نادرست سراسر قرن ۱۸ را به کلی مسموم ساخته بود و حتی دانشمندان بزرگ نیز بدان اعتقاد داشتند چنانکه پریستلی هنگامی که گاز اکسیژن را برای نخستین بار تهیه نمود آن را «هوای بدون فلوژیستن» نام نهاد.

لاوازیه که شیمیدان برجسته‌ای ‌است امکان درک و شناخت عناصر گازی شکل را فراهم کرد. در دوران سلطه نظریه آتش‌زایی (نظریه‌ای که در بالا ذکر شد) وسایل تجربی زیادی فراهم آمده بود که سبب دگرگونی‌های انقلابی در شیمی شدند. بیشترین اعتبار این تحولات مدیون زحمات لاووازیه‌است که درک درستی از اکسیژن را میسر کرد انگلس نوشت که:

لاووازیه می‌توانست نقطه مقابل و ضد فلوژیستون افسانه‌ای را در اکسیژنی که پریستلی به دست آورده بود بیابد و در نتیجه قادر بود کل نظریه آتش‌زایی را از پا درآورد اما این کار نمی‌توانست نتایج تجربی حاصل از پذیرفتن آتش‌زاها را از بین ببرد. بر عکس آن نظریات پا برجا بودند و فقط ترتیب بیانشان وارونه شده بود و از کلمه فلوژیستیک به عباراتی که اکنون در زبان شیمی اعتبار دارند برگردانده شده بود و بنابراین اعتبارشان حفظ شده بود.

راه لاووازیه برای کشف اکسیژن خیلی مستقیم تر از راه دیگر هم عصرانش بود. در آغاز این دانشمند فرانسوی نیز گرایش به نظریه آتشزایی داشت ولی هر چه بیشتر که به نتایج میرسید بیشتر از آن نظریه کناره می‌گرفت. در اول نوامبر سال ۱۷۷۲ شرح تجربیاتش در زمینه احتراق ترکیبات مختلف در هوا را به این ترتیب پایان بخشید که گفت: وزن همه مواد و از جمله فلزات بر اثر احتراق و سوختن افزایش می‌یابد. نظر به اینکه چنین واکنشها نیاز به مقدار زیادی هوا داشتند لاووازیه نتیجه گیری دیگری هم کرد و گفت: هوا مخلوطی از گازهای با خواص گوناگون است که در حین سوختن مواد، قسمتی از آن با ماده سوزنده ترکیب می‌شود. در آغاز لاووازیه این جزء از هوا را مشابه هوای ثابت بلاک تلقی کرد ولی به زودی متوجه شد که آن قسمت از هوا که با مواد در هنگام سوختن ترکیب می‌شود مناسبترین جزء هوا برای تنفس است به این ترتیب لاووازیه رو در روی اکسیژن قرار گرفت ولی از اعلام کشف گاز جدید خودداری کرد چون می‌خواست چند تجربه تکمیلی انجام دهد.

در اکتبر سال ۱۷۷۴ پریستلی کشف خود را به لاووازیه گزارش کرد و این گزارش مفهوم واقعی کشف لاووازیه را برای خودش روشن کرد وی بلافاصله به تجربه با اکسید قرمز جیوه که مناسبترین مولد اکسیژن بود پرداخت. در آوریل ۱۷۷۵ لاووازیه گزارشی تحت عنوان یادداشتی در باره طبیعت ماده‌ای که هنگام سوختن فلزات با آنها ترکیب می‌شود و سبب افزایش وزن تولید شده می‌شود به آکادمی علوم فرانسه داد.

در واقع این کشف اکسیژن بود. لاووازیه نوشت که این نوع هوا را پریستلی و شیل و خودش تقریباٌ به طور هم‌زمان کشف کرده‌اند. ابتدا وی آن را مناسبترین هوا برای تنفس نامید ولی بعد نامش را هوای زندگی بخش یا توان‌بخش گذاشت.

به این ترتیب ملاحظه می‌شود که لاووازیه با درکی که از طبیعت اکسیژن کرده بود تا چه اندازه بر هم‌زمانانش پیشی گرفت. در مرحله بعدی دانشمند مزبور به این نتیجه رسید که مناسبترین هوا برای تنفس یکی از مواد بنیانی در ساخت اسیدهاست یعنی مهم‌ترین قسمت همه اسیدهاست. بعدها معلوم شد که این اعتقاد اشتباه بوده است (وقتی اسیدهای بدون اکسیژن هالوژنه تهیه شدند) ولی در سال ۱۷۷۹ لاووازیه اندیشید که این خاصیت را در نام گاز کشف شده بگنجاند و از آن پس این عنصر را اکسیژن نامید که از کلمه یونانی به معنی «اسیدساز» گرفته شده‌است. انگلس نوشته‌است:

پریستلی و شیل بدون اینکه بدانند دست روی اکسیژن گذاشته‌اند، آن را تهیه کردند و گر چه لاووازیه همان گونه که بعدها اعتراف کرده‌است اکسیژن را هم‌زمان و مستقل از آن دو نفر تهیه نکرده بود، با توجه به این که آن دو نفر نمی‌دانستند چه چیزی را تهیه کرده‌اند لاووزایه را باید کاشف اکسیژن شناخت.

از جمله خطراتی که که جان لاووازیه را به مخاطره انداخته بود و بیشتر جنبه سیاسی داشت هنگام انقلاب کبیر فرانسه در سال ۱۷۸۹ یعنی در آن هنگام که انقلابیون زمام امور پاریس را در دست داشتند رخ داد. لاووازیه رساله معروفی در باره اقتصاد سیاسی موسوم به ثروتهای زیرزمینی فرانسه به رشته تحریر درآورد این کتاب یکی از مهم‌ترین کتبی است که در مبحث اقتصاد نوشته شده‌است. سرانجام آنتوان لاووازیه در سال ۱۷۹۴ در دادگاه انقلابی به ریاست ژان باتیست کوفن هال به جرم خیانت به ملت همراه چند تن دیگر تسلیم تیغه گیوتین شد در حالی که ۵۱ سال داشت. پس از مرگ لاووازیه لاگرانژ گفت: تنها یک لحظه وقت آنان برای بریدن آن سر صرف شد و شاید یکصد سال زمان نتواند سر دیگری همانندش بوجود آورد.

ازدانشنامه رشد